“Yazının en güçlü yanı, kendi itirazlarını kendi kurması. Ama bu itiraza verilen cevap biraz hızlı geçiyor: dinî anlatı bugün seküler insanda yaşıyor, çünkü artık inanç olarak değil, alışkanlık olarak sürüyor.”
Margin Notes
Notes, objections and additions readers leave beside the text, paragraph by paragraph.
17 notes · 5 essays
Annotated essays
Uzaylılar Neden Dünyayı Seçti? Evrende Başka Yer Yok mu?
“Durup bir düşünelim: Evren, insan aklının kavrayamayacağı kadar büyük. Her biri kendi güneş sistemine, kendi atmosferine, kendi olasılıklarına sahip t…”
Selin Korkmaz — “Evrenin büyüklüğünü hep sayılarla anlatıyoruz: trilyonlarca gezegen, milyarlarca yıldız. Oysa asıl mesele sayı değil. Bu kadar yer varken hâlâ "başka yer yok" diye düşünmemiz, yalnızlığın bir olasılık değil bir tercih olabileceğini düşündürüyor.”
Hakan Yıldız — “Buradaki soruların hepsi misafirin değil, ev sahibinin soruları. "Uzaylı neden buraya geldi" diye sorarken aslında "biz neden buradayız" diye soruyoruz. Gezegeni anlatırken savaşları, krizleri, trafiği saymamız da bundan.”
Beden Neden Utanç Nesnesi Oldu: Utanç Tarihinin Kısa Bir Seyri
“Burada haklı bir itiraz yükselebilir: Bu sadece dinî bir anlatıdır, çağdaş insanın gerçek deneyimiyle ne kadar ilgilidir? Ne var ki bu itiraz meseleni…”
Elif Şahin — “Yazının en güçlü yanı, kendi itirazlarını kendi kurması. Ama bu itiraza verilen cevap biraz hızlı geçiyor: dinî anlatı bugün seküler insanda yaşıyor, çünkü artık inanç olarak değil, alışkanlık olarak sürüyor.”
Kerem Doğan — “Antik Yunan örneği hep başvurulan bir sığınak. Ama orada çıplaklığın meşru olması bedene değil, izleyicinin kim olduğuna bağlıydı: kadınların ve kölelerin bakması yasaktı. Yani sorun beden değil, bakışın sahibi.”
Coca-Cola'nın Doğuşu: Eczane İlacından Küresel Markaya
“Burada şöyle bir karşı görüş öne sürülebilir: O dönemde benzer tonikler ve şuruplar üreten pek çok eczacı vardı, dolayısıyla Pemberton'ın yaptığı sıra…”
Ceren Bilgin — “Tam da bu yüzden bu hikâye formülün değil, dağıtımın hikâyesi. Pemberton'ın şurubu bugün üretilse, raflarda bir marka daha olurdu.”
Anıl Şen — “İsim ikincil değil; isim, ürünün kaderini belirleyen ilk karar. Aynı şurup 'Pemberton's Tonic' adıyla satılsaydı bugün kimse hatırlamayacaktı.”
Yapay Zekadan Süper Zekaya: Bir İllüzyonun Anatomisi
“Bu küçük fıkranın içindeki kahkaha, aslında acı bir hakikati gizler: insan, çoğu zaman kendini ya da başkalarını kandırmak için en büyük cerrahi opera…”
Berk Yalçın — “Fıkranın asıl zekâsı şurada: adam ismini değiştirirken aslında sorumluluktan kurtulmak istiyor. Bugün 'süper zeka' konuşmalarının çoğu aynı dilekçe.”
Seda Uçar — “Sorumluluk farkı yazının en kritik noktası. Bir sisteme 'zeka' demek onu fail yapmaz; ama isim değişince insanların beklentisi de faile dönüşüyor.”
Delibaş: Mustafa Akıllı'nın Osmanlı Fantezisi Üçlemesi Nasıl Tamamlanıyor?
“Burada haklı olarak bir itiraz yükseltilebilir: tarih, nihayetinde belgeye, kanıta ve kronolojiye dayanan bir disiplindir; edebî hayal gücünün onu yen…”
Mert Aydın — “Belge, kanıt ve kronoloji olmadan tarih olmaz, doğru. Ama romanın işi kanıtlamak değil, kanıtın bıraktığı boşluğu doldurmak. Akıllı'nın yaptığı tam olarak bu.”
Nazlı Çetin — “Fantastiğin 'kaçış' olduğu itirazı üçleme tartışmasının en zayıf halkası bence. Tarihsel şiddeti doğrudan anlatmak okuru koruyor; masalın içinden anlatmak ise onu içeri alıyor.”
Latest notes
“Antik Yunan örneği hep başvurulan bir sığınak. Ama orada çıplaklığın meşru olması bedene değil, izleyicinin kim olduğuna bağlıydı: kadınların ve kölelerin bakması yasaktı. Yani sorun beden değil, bakışın sahibi.”
“Bu ayrım çok yerinde: tamamen giyinik bir beden de bir bakışla müstehcen olabilir. Müstehcenliği ten miktarına indirgeyen her tartışma bu yüzden çıkmaza giriyor.”
“Belge, kanıt ve kronoloji olmadan tarih olmaz, doğru. Ama romanın işi kanıtlamak değil, kanıtın bıraktığı boşluğu doldurmak. Akıllı'nın yaptığı tam olarak bu.”
“Fantastiğin 'kaçış' olduğu itirazı üçleme tartışmasının en zayıf halkası bence. Tarihsel şiddeti doğrudan anlatmak okuru koruyor; masalın içinden anlatmak ise onu içeri alıyor.”
“Kapanma hissi arayan okur için Delibaş biraz huysuz bir final. Bence de olması gereken bu: üçleme kapanmıyor, sadece nefes alıyor.”
“Fıkranın asıl zekâsı şurada: adam ismini değiştirirken aslında sorumluluktan kurtulmak istiyor. Bugün 'süper zeka' konuşmalarının çoğu aynı dilekçe.”
“Sorumluluk farkı yazının en kritik noktası. Bir sisteme 'zeka' demek onu fail yapmaz; ama isim değişince insanların beklentisi de faile dönüşüyor.”
“Açık kaynak argümanı yazının en somut iddiası. Keşke bir örnekle desteklenseydi: son iki yıldaki lisans değişiklikleri tam da bu senaryoyu yaşattı.”
“Tam da bu yüzden bu hikâye formülün değil, dağıtımın hikâyesi. Pemberton'ın şurubu bugün üretilse, raflarda bir marka daha olurdu.”
“İsim ikincil değil; isim, ürünün kaderini belirleyen ilk karar. Aynı şurup 'Pemberton's Tonic' adıyla satılsaydı bugün kimse hatırlamayacaktı.”
“Bir şişenin formu ürünün değerini değiştirmez demek, ambalajı yalnızca koruma sanmak demek. Karanlıkta bile tanınan tek ambalaj, ürünün kendisidir.”